जीवनाचे सार सांगणाऱ्या ६० लोकप्रिय मराठी म्हणी आणि त्यांचे अर्थ
नमस्कार मित्रांनो, मराठी भाषेत अनेक म्हणी आहेत, ज्या आपल्या पूर्वजांनी अनुभवातून शिकवल्या आहेत. या म्हणी केवळ वाक्ये नसून जीवनाचे मोठे धडे आहेत. विशेषतः स्पर्धा परीक्षा आणि आयुष्यातील संघर्षाच्या काळात या म्हणी आपल्याला खूप काही शिकवून जातात.
60 Popular Marathi Mahani and Their Meanings
खालील म्हणी आणि त्यांचे अर्थ समजून घ्या:
१. “आधी पोटोबा मग विठोबा” – अर्थ: आधी पोटाची भूक भागवावी, मगच देवपूजा किंवा इतर कामे करावीत.
२. “उथळ पाण्याला खळखळाट फार” – अर्थ:ज्याला कमी ज्ञान असते, तोच जास्त बढाया मारतो.
३. “कर नाही त्याला डर कशाला” – अर्थ: ज्याने काही चुकीचे काम केलेच नाही, त्याला कशाचीही भीती वाटण्याचे कारण नाही.
४. “कष्टाचे फळ गोड असते” – अर्थ: कष्ट केल्यावर मिळणारे यश नेहमीच आनंद देणारे असते.
५. “हातच्या काकणाला आरसा कशाला” – अर्थ: उघड असलेल्या गोष्टीला पुराव्याची गरज नसते.
६. “अति तिथे माती” – अर्थ: कोणतीही गोष्ट अति प्रमाणात केल्यास तिचे नुकसानच होते.
७. “दुष्काळात तेरावा महिना” – अर्थ: एका संकटात असतानाच दुसरे संकट येणे.
८. “साखरेचे खाणार त्याला देव देणार” – अर्थ: कष्ट करणाऱ्याला त्याचे फळ नक्कीच मिळते.
९. “उतावळा नवरा गुडघ्याला बाशिंग” – अर्थ: एखादी गोष्ट होण्यापूर्वीच घाई करणे.
१०. “एका हाताने टाळी वाजत नाही” – अर्थ: भांडण किंवा कोणताही वाद होण्यासाठी दोन्ही बाजू जबाबदार असतात.
११. “देणाऱ्याने देत जावे, घेणाऱ्याने घेत जावे” – अर्थ: परोपकार करण्याची वृत्ती ठेवावी.
१२. “नाचता येईना अंगण वाकडे” – अर्थ: काम नीट जमले नाही की दोष दुसऱ्यावर किंवा परिस्थितीवर ढकलणे.
१३. “पी हळद आणि हो गोरी” – अर्थ: कोणतेही काम लगेच होण्यासाठी केलेली उतावीळपणाची अपेक्षा.
१४. “दिवस पालटले” – अर्थ: काळ बदलला की परिस्थिती बदलते.
१५. “यशाचा मार्ग संघर्षातून जातो” – अर्थ: यशस्वी होण्यासाठी कष्ट आणि संघर्ष अनिवार्य आहे.
१६. “वेळ सोडून द्यायची नाही, पण वेळेला सोडून जायचे नाही” – अर्थ: योग्य वेळेचे भान ठेवावे आणि वेळेचा सदुपयोग करावा.
१७. “गरजेल तो पडेल काय?” – अर्थ: जे खूप बडबड करतात, ते प्रत्यक्षात काहीही करत नाहीत.
१८. “सत्याचा विजय होतो” – अर्थ: अखेरीस सत्याचाच विजय होतो.
१९. “केला होता व्यापार, आणि झाले नुकसान” – अर्थ: खूप अपेक्षा ठेवून केलेल्या कामातही फजिती होणे.
२०. “आला दिवस गेला, नफा तोटा झाला” – अर्थ: आयुष्यातील एक दिवस वाया जाणे.
२१. “जशी संगत तशी रंगत” – अर्थ: आपण जशा मित्रांच्या संगतीत राहतो, तसे आपले गुण घडतात.
२२. “लेकी बोले सुने लागे” – अर्थ: एकाला उद्देशून बोलून दुसऱ्याला ऐकवणे.
२३. “कुत्र्याचे शेपूट वाकडे ते वाकडे” – अर्थ: ज्याची स्वभावाची सवय वाईट असते, ती कधीही बदलत नाही.
२४. “इकडे आड तिकडे विहीर” – अर्थ: दोन्ही बाजूंनी अडचणीत असणे.
२५. “दिसतं तसं नसतं, म्हणून जग फसतं” – अर्थ: वरवर जे दिसते, तेच खरे असेल असे नाही.
२६. “अंगावर आले की शिंगावर” – अर्थ: संकट समोर आल्यावर धैर्याने त्याला तोंड देणे.
२७. “बुडत्याला काडीचा आधार” – अर्थ: संकटाच्या वेळी थोडीशी मदतही खूप मोलाची ठरते.
२८. “घर फिरले की घराचे वासे फिरतात” – अर्थ: आपली परिस्थिती बदलली की लोकही बदलतात.
२९. “शहाण्याला शब्दाचा मार” – अर्थ:बुद्धिमान माणसाला मोठ्या शिक्षेची गरज नसते, फक्त एक इशारा पुरेसा असतो.
३०. “पेरावे तसे उगवते” – अर्थ: आपण जसे कर्म करतो, तसेच फळ आपल्याला मिळते.
३१. “मनी वसे ते स्वप्नी दिसे” – अर्थ: मनात जे विचार असतात, तेच स्वप्नात दिसतात.
३२. “आंधळा दळतो आणि कुत्रा पीठ खातो” – अर्थ: कष्ट एकाचे आणि फायदा दुसऱ्याचाच होणे.
३३. “कामापुरता मामा” – अर्थ: गरज असेपर्यंतच गोड बोलणारा माणूस.
३४. “ताकापुरते आजी” – अर्थ: काम होईपर्यंतच गोड बोलणे.
३५. “सावध ऐका पुढच्या हाका” – अर्थ: संकट येण्यापूर्वीच सावध राहणे.
३६. “भीक नको पण कुत्रा आवर” – अर्थ: उपकार नकोत पण होणारा त्रास तरी थांबवावा.
३७. “गरजवंताला अक्कल नसते” – अर्थ: गरजेच्या वेळी माणूस आपला स्वाभिमान आणि सारासार विचार विसरतो.
३८. “धुतावे तर दुधाल्या, न धुतावे तर कोळशाच्या” – अर्थ: दोन्ही बाजूंनी अडचणीची परिस्थिती असणे.
३९. “वेळेचे दान मोठे” – अर्थ: वेळेचे महत्त्व अनन्यसाधारण असते.
४०. “सुका सोबती, दुखाचा वाटेकरी” – अर्थ: खरा मित्र तोच जो संकटात साथ देतो.
४१. “पाचमुखी परमेश्वर” – अर्थ: अनेक लोक जे म्हणतात, तेच सत्य मानले जाते.
४२. “बळी तो कान पिळी” – अर्थ: ज्याच्याकडे शक्ती असते, तोच जगावर राज्य करतो.
४३. “कोळसा उगाळावा तितका काळाच” – अर्थ: वाईट गोष्टींचा जितका विचार करावा तितक्या त्या अधिक वाईट वाटतात.
४४. “आगीतून फुफाट्यात” – अर्थ: एका संकटातून सुटून दुसऱ्या मोठ्या संकटात सापडणे.
४५. “ज्या गावच्या बोरी, त्याच गावच्या बाभळी” – अर्थ: एकमेकांचे स्वभाव एकमेकांना माहित असणे.
४६. “तोंड दाबून बुक्क्यांचा मार” – अर्थ: निषेध न करता अन्याय सहन करणे.
४७. “हळद लागणे” – अर्थ: लग्नाची तयारी सुरू होणे.
४८. “खाऊन माजावे, पण खणून खाऊ नये” – अर्थ: मिळालेल्या गोष्टीचा उपभोग घ्यावा, पण मूळ संपवू नये.
४९. “जळतं घर भाड्याने” – अर्थ: संकट ओढवून घेणे.
५०. “हातच्या कंकणाला आरसा कशाला” – अर्थ: स्पष्ट गोष्टीला पुराव्याची गरज नसते.
५१. “देवा घरचा कारभार” – अर्थ: अकल्पित घटना घडणे.
५२. “पाणी पडले तर काय” – अर्थ:अनपेक्षित अडथळा येणे.
५३. “केला होता व्यापार, आणि झाले नुकसान” – अर्थ: फजिती होणे.
५४. “आला दिवस गेला” – अर्थ: काहीही न करता वेळ वाया घालवणे.
५५. “नाव सोनुबाई, हाती कंकण नाही” – अर्थ: नाव मोठे पण काम काहीच नाही.
५६. “थेंबे थेंबे तळे साचे” – अर्थ: छोट्या प्रयत्नांतून मोठे यश मिळते.
५७. “उतावळा नवरा गुडघ्याला बाशिंग” – अर्थ: घाईगडबडीत फजिती होणे.
५८. “दिवस पालटले” – अर्थ: परिस्थिती बदलणे.
५९. “सत्याचा विजय” – अर्थ: सत्याचाच विजय होतो.
६०. “शेवटी हात हलवत” – अर्थ:काहीही न मिळणे.
| इतक्या म्हणी लक्षात कशा ठेवायच्या? | दररोज ५-५ म्हणी वाचा, म्हणजे लवकर पाठ होतील. |
| स्पर्धा परीक्षेत याचा उपयोग? | समानार्थी म्हणी ओळखण्यासाठी प्रश्न येतात. |
| Laduli वर आणखी काय वाचता येईल? | नोकरी अपडेट्स, करिअर टिप्स आणि प्रेरणादायी विचार. |
60 Popular Marathi Mahani and Their Meanings
