२१ ऑक्टोबर २०२६: दिनविशेष आणि चालू घडामोडी – आजचा आढावा

नमस्कार विद्यार्थी मित्रांनो! Laduli वर आपले स्वागत है. आज २१ ऑक्टोबर २०२६ रोजीच्या ऐतिहासिक नोंदी, महत्त्वाचे दिनविशेष आणि चालू घडामोडींचा अचूक आढावा आपण घेणार आहोत. 21-October Dinvishesh Chalughadamodi

१. आजचा दिनविशेष: जन्म आणि स्मृती दिन (२१ ऑक्टोबर)

आजचे जन्मदिवस (Birthdays – २१ ऑक्टोबर)

आजचे स्मृती दिन (Death Anniversaries – २१ ऑक्टोबर)

21-October Dinvishesh Chalughadamodi

1. आजचे  जन्म दिन

डॉ. श्रीकृष्ण सिंह (श्री बाबू), जिन्हें “बिहार केसरी” (बिहारचा सिंह) म्हणून ओळखले जाते, हे भारतीय स्वातंत्र्यलढ्यातील प्रमुख स्वातंत्र्यसैनिक, कायदेतज्ज्ञ आणि स्वतंत्र भारताच्या अखंड बिहार राज्याचे पहिले मुख्यमंत्री होते. आधुनिक बिहारचे शिल्पकार म्हणून त्यांना आदराने पाहिले जाते.

त्यांच्याबद्दलची सविस्तर माहिती खालीलप्रमाणे आहे:

१. जन्म आणि प्रारंभिक जीवन

• जन्म: २१ ऑक्टोबर १८८७ रोजी बिहारमधील नवादा जिल्ह्यातील खनवां गावात त्यांच्या नसाप्यात (आजचा शेखपुरा जिल्हा, माउर हे त्यांचे पैतृक गाव) झाला.

• शिक्षण: त्यांनी कलकत्ता विद्यापीठातून इतिहास व कायद्याचे शिक्षण पूर्ण केले आणि नंतर पाटणा विद्यापीठातून कायद्याची ‘डॉक्टरेट’ (Ph.D. / Doctor of Law) पदवी प्राप्त केली. शिक्षण पूर्ण केल्यानंतर त्यांनी मुंगेर येथे वकिलीस सुरुवात केली.

२. स्वातंत्र्यलढ्यातील सहभाग

• ते महात्मा गांधींचे कट्टर अनुयायी आणि निष्ठावान स्वातंत्र्यसैनिक होते. असहकार चळवळ आणि सविनय कायदेभंग चळवळीत त्यांनी बिहारमध्ये अग्रेसर भूमिका बजावली.

• ब्रिटिश राजवटीत स्वातंत्र्यलढ्यात सहभाग घेतल्याबद्दल त्यांना एकूण सुमारे ८ वर्षे तुरुंगवास सोसावा लागला होता.

• नमक सत्याग्रह (१९३०): बेगूसरायमधील गढ़पुरा येथे झालेल्या मिठाच्या सत्याग्रहादरम्यान त्यांनी ब्रिटिशांच्या विरोधात नेतृत्व केले होते.

३. मुख्यमंत्री म्हणून कार्य आणि सामाजिक सुधारणा

• ते १९३७ मध्ये ब्रिटिश भारतात बिहारचे ‘प्रीमियर’ (मुख्यमंत्री) बनले आणि स्वातंत्र्योत्तर काळात १५ ऑगस्ट १९४७ पासून ते ३१ जानेवारी १९६१ पर्यंत (आपल्या निधनापर्यंत) सलग बिहारचे मुख्यमंत्री राहिले.

• जमींदारी प्रथा समाप्त: ते देशातील पहिले असे मुख्यमंत्री होते, ज्यांनी आपल्या राज्यात जमींदारी प्रथा पूर्णपणे नष्ट केली आणि गरिब शेतकऱ्यांना जमिनीचे हक्क मिळवून दिले.

• दलित उद्धार: त्यांच्याच नेतृत्वाखाली १९५३ मध्ये देवघरच्या प्रसिद्ध वैद्यनाथ धाम (बासुकीनाथ) मंदिरात दलित समाजाच्या प्रवेशाचा ऐतिहासिक लढा यशस्वी झाला, ज्याने सामाजिक समतेचा पाया रचला.

४. औद्योगिक आणि आर्थिक विकास (आधुनिक बिहारचे निर्माते)

• त्यांच्याच काळात बिहारमध्ये मोठ्या उद्योगांची पायाभरणी झाली. जसे की:

  • बरौनी रिफायनरी (Barauni Refinery)

  • हेवी इंजिनियरिंग कॉर्पोरेशन (HEC), हटिया

  • दामोदर व्हॅली कॉर्पोरेशन (DVC) व सिंदरी येथील रासायनिक खाद कारखाना.

५. निधन

• महान प्रशासक आणि जननेता असलेले डॉ. श्रीकृष्ण सिंह यांचे ३१ जानेवारी १९६१ रोजी निधन झाले. त्यांच्या निधनानंतर आधुनिक बिहारच्या जडणघडणीतील त्यांच्या योगदानामुळे त्यांना कायमचे ‘बिहार केसरी’ म्हणून स्मरणात ठेवले जाते.

महाकवि पंडित नाथूराम शर्मा ‘शंकर’ हे हिंदी साहित्यातील भारतेन्दु युग आणि द्विवेदी युगाच्या संक्रांतीच्या काळातील एक प्रख्यात कवी, लेखक आणि समाजसुधारक होते. त्यांना त्यांच्या उत्कृष्ट काव्यासाठी आणि प्रभावी व्यंग्यासाठी ओळखले जाते.

त्यांच्याबद्दलची सविस्तर माहिती खालीलप्रमाणे आहे:

१. जन्म आणि पार्श्वभूमी

• जन्म: १८५९ मध्ये उत्तर प्रदेशातील अ अलीगड जिल्ह्यातील ‘हरदुआगंज’ गावात एका ब्राह्मण कुटुंबात झाला.

• भाषा ज्ञान: त्यांना हिंदी आणि उर्दू व्यतिरिक्त संस्कृत आणि फारसी भाषेचेही उत्तम ज्ञान होते. बालपणापासूनच त्यांना काव्याची आवड होती आणि ते हरदुआगंजच्या मुशायऱ्यांमध्ये आपले काव्य सादर करत असत.

२. साहित्यिक कारकीर्द आणि ‘शंकर’ टोपणनाव

• ते प्रामुख्याने ‘शंकर’ या टोपणनावाने कविता लिहीत असत. त्यांच्या महाकवित्व आणि उच्च कोटིच्या काव्यशक्तीमुळे त्यांना ‘महाकवि’ म्हणून सन्मानित केले गेले.

• महावीर प्रसाद द्विवेदी यांच्या प्रसिद्ध ‘सरस्वती’ या साहित्यिक मासिकात त्यांचे लेखन नियमितपणे प्रकाशित होत असे.

• त्यांना ‘भारत-प्रज्ञेंदु’ आणि ‘साहित्य-सुधाकर’ यांसारख्या अनेक प्रतिष्ठित उपाध्यांनी सन्मानित करण्यात आले होते.

३. प्रमुख साहित्यकृती

त्यांनी ब्रजभाषा आणि खडी बोली भाषेत अनेक प्रसिद्ध ग्रंथांची रचना केली:

• अनुराग रत्न (Anurag Ratna)

• शंकर सरोज (Shankar Saroj)

• गर्भ्रंडा रहस्य (Garbhranda Rahasya)

• कविता कुंज (Kavita Kunj)

• शंकर सतसई (Shankar Satsai)

४. समाजसुधारणा आणि विचार

• ते आर्य समाज चळवळीपासून खूप प्रभावित होते. त्यांनी आपल्या कवितेचा वापर केवळ मनोरंजनासाठी नाही, तर समाजातील अनिष्ट रुढी, पाखंड, घूसखोरी, आणि ढोंगीपणावर कडक प्रहार करण्यासाठी केला.

• त्यांनी आपल्या काव्यातून राष्ट्रीय जाणिवा आणि देशभक्तीचा संदेश दिला.

५. निधन

• हिंदी साहित्याला आपल्या अजोड लेखणीने समृद्ध करणारे पंडित नाथूराम शर्मा ‘शंकर’ यांचे २१ ऑगस्ट १९३२ रोजी निधन झाले.

मान्यवर कांशीराम (चौधरी कांशीराम / काशीराम) हे भारतीय राजकारणातील एक अत्यंत प्रभावी नेते, महान समाजसुधारक आणि ‘बहुजन समाज पक्षाचे’ (BSP) संस्थापक होते. भारतातील दलित, शोषित, मागासवर्गीय आणि अल्पसंख्याक समाजाला राजकीय अधिकार मिळवून देण्यात आणि त्यांना एकत्र आणण्यात त्यांचे योगदान ऐतिहासिक मानले जाते.

त्यांच्याबद्दलची सविस्तर माहिती खालीलप्रमाणे आहे:

१. जन्म आणि पार्श्वभूमी

• जन्म: १५ मार्च १९३४ रोजी पंजाबमधील रोपड (रूपनगर) जिल्ह्यातील खवासपूर गावात एका दलित शीख (रैदासिया) कुटुंबात झाला.

• शिक्षण: त्यांनी रोपड येथील शासकीय महाविद्यान्यातून विज्ञान शाखेत पदवी (B.Sc.) पूर्ण केली.

• नोकरीचा त्याग: शिक्षणानंतर त्यांनी पुण्याच्या ‘डिफेन्स रिसर्च अँड डेव्हलपमेंट ऑर्गनायझेशन’ (DRDO) मध्ये वैज्ञानिक सहाय्यक म्हणून काही काळ नोकरी केली. परंतु, सरकारी सेवा करत असताना झालेल्या जातीभेद अनुभवांमुळे आणि डॉ. बाबासाहेब आंबेडकरांच्या विचारांनी प्रेरित होऊन त्यांनी १९७१ मध्ये नोकरीचा राजीनामा दिला आणि आपले संपूर्ण आयुष्य समाजकार्यासाठी वाहून घेतले.

२. सामाजिक आणि संघटनात्मक कार्य

कांशीराम यांनी शोषित समाजाला संघटित करण्यासाठी अत्यंत प्रभावी संस्थांची स्थापना केली:

• बामसेफ (BAMCEF – १९७८): सरकारी नोकरीत असलेल्या एससी, एसटी, ओबीसी आणि अल्पसंख्याक कर्मचाऱ्यांचा हा एक बिगरराजकीय संघ होता. याद्वारे त्यांनी सुशिक्षित वर्गाला समाजाशी जोडले.

• डीएस-४ (DS-4 – १९८१): ‘दलित शोषित समाज संघर्ष समिति’ची स्थापना करून त्यांनी गावपातळीवर जनजागृती मोहीम राबवली.

• ‘द चमचा युग’ (The Chamcha Age): १९८२ मध्ये त्यांनी हे प्रसिद्ध पुस्तक लिहिले, ज्यामध्ये त्यांनी तत्कालीन राजकारणातील दलितांच्या स्थितीवर मार्मिक भाष्य केले.

३. बहुजन समाज पक्षाची स्थापना (BSP – १९८४)

• “ज्यांची संख्या भारी, त्यांची पाहिजे भागीदारी” आणि “सत्ता ही सर्व चाब्यांची चाबी आहे” या सिद्धांतावर विश्वास ठेवून त्यांनी १४ एप्रिल १९८४ रोजी बहुजन समाज पक्षाची (बसपा) स्थापना केली.

• त्यांनी उत्तर प्रदेशसह देशभरात बहुजन समाजाला राजकीयदृष्ट्या स्वावलंबी बनवले. त्यांच्याच मार्गदर्शनाखाली कुमारी मायावती या उत्तर प्रदेशच्या पहिल्या दलित महिला मुख्यमंत्री बनल्या.

• त्यांनी २००१ मध्ये जाहीरपणे मायावतींना आपले राजकीय उत्तराधिकारी घोषित केले होते.

४. संसदीय राजकारण

• कांशीराम यांनी स्वतः निवडणुका लढवण्यावर भर दिला जेणेकरून पक्षाचा जनाधार वाढेल.

• १९९१ मध्ये उत्तर प्रदेशच्या इटावा मतदारसंघातून ते पहिल्यांदा लोकसभेत खासदार म्हणून निवडून आले.

• १९९६ मध्ये त्यांनी पंजाबमधील होशियारपूर मतदारसंघातून ११ व्या लोकसभेची निवडणूक जिंकली.

५. निधन

• प्रकृती अस्वास्थ्यामुळे आणि अर्धांगवायूच्या (Paralysis) धक्क्यामुळे त्यांनी उत्तर आयुष्यात सक्रिय राजकारणातून निमणूक घेतली.

• वयाच्या ७२ व्या वर्षी ९ ऑक्टोबर २००६ रोजी नवी दिल्ली येथे हृदयविकाराच्या झटक्याने त्यांचे निधन झाले. त्यांच्या इच्छəनुसार बौद्ध रितीरिवाजांनुसार त्यांचा अंतंविधी करण्यात आला.

2. आजचे  स्मृती दिन

२. आजच्या महत्त्वाच्या घडामोडी (२१ ऑक्टोबर २०२६)

राष्ट्रीय घडामोडी:

• पोलिस स्मृती दिन (Police Commemoration Day): देशभरात २१ ऑक्टोबर हा दिवस ‘पोलिस स्मृती दिन’ म्हणून पाळला जातो. देशाच्या आन्तरिक सुरक्षेसाठी आणि कायदा-सुव्यवस्था राखण्यासाठी कर्तव्य बजावताना शहीद झालेल्या जवानांना व पोलिसांना आज आदरांजली वाहण्यात येते.

• आरोग्य व तंत्रज्ञान: देशांतर्गत सार्वजनिक आरोग्य यंत्रणा अधिक बळकट करण्यासाठी नवीन डिजिटल प्लॅटफॉर्म आणि योजनांचे राष्ट्रीय स्तरावर पुनरावलोकन केले जात आहे.

आंतरराष्ट्रीय घडामोडी:

• आंतरराष्ट्रीय आर्थिक व व्यापार परिषदा: जागतिक बाजारपेठेतील अस्थिरता आणि ऊर्जा सुरक्षा यावर चर्चा करण्यासाठी प्रमुख जागतिक अर्थतज्ज्ञांची आज महत्त्वाची बैठक आयोजित केली आहे.

• पर्यावरण व ऊर्जा: हवामान बदलाच्या आव्हानांना तोंड देण्यासाठी आंतरराष्ट्रीय सहकार्याने हरित ऊर्जेच्या (Green Energy) नवीन प्रकल्पांवर स्वाक्षऱ्या झाल्या आहेत.

३. स्पर्धा परीक्षेसाठी 

स्पर्धा परीक्षेत यश मिळवण्यासाठी खालील मुद्द्यांवर भर द्या:

1. राष्ट्रीय दिनविशेष: ‘पोलिस स्मृती दिन’ का पाळला जातो? (लडाखमधील हॉट Springs येथे १९५९ मध्ये चिनी सैनिकांच्या हल्ल्यात शहीद झालेल्या पोलिसांच्या स्मृतीप्रित्यर्थ) हा प्रश्न स्पर्धा परीक्षांमध्ये वारंवार विचारला जातो.

2. साहित्य व संस्कृती: हिंदी साहित्यातील कवी शमशेर बहादूर सिंग यांच्या प्रमुख कृती आणि योगदानावर आधारित प्रश्न अभ्यासणे फायद्याचे ठरते.

3. लाडुली प्लॅटफॉर्म: आमच्या Laduli.in वर रोजच्या ताज्या चालू घडामोडी, नोकरी अपडेट्स आणि मोफत सराव प्रश्नसंच उपलब्ध आहेत.

४. आजचा प्रेरणादायी विचार

“कर्तव्य हीच सर्वात मोठी पूजा आहे, आणि देशाची सेवा हीच खरी राष्ट्रभक्ती आहे.”

— पोलिस स्मृती दिन निमित्त हुतात्म्यांना विनम्र अभिवादन

निष्कर्ष

२१ ऑक्टोबरचा आजचा दिवस आपल्या देशासाठी प्राण अर्पण करणाऱ्या वीर पोलिसांच्या स्मृतींना उजाळा देणारा आणि सांस्कृतिक-साहित्यिक योगदानाची आठवण करून देणारा आहे. Laduli हे पोर्टल तुमच्या यशासाठी रोज अचूक व ताजी माहिती पुरवण्यासाठी कटिबद्ध आहे. ही माहिती तुमच्या मित्र-मैत्रिणींसोबत नक्की शेअर करा!

आत्ताच काय कराल? १. आजच्या दिनविशेष आणि चालू घडामोडींच्या नोट्स वहीत लिहून घ्या.

२. पोलीस स्मृती दिनाचा इतिहास आणि त्याचे महत्त्व वाचून ठेवा.

Google

21-October Dinvishesh Chalughadamodi

तुम्हाला ही माहिती उपयुक्त वाटली का? नोकरीच्या संधी आणि सरकारी भरतीचे सर्वात जलद अपडेट्स मिळवण्यासाठी नेहमी ‘लाडुली’ (Laduli) सोबत राहा! आम्ही तुमच्यापर्यंत पोहोचवतो प्रत्येक खात्रीशीर बातमी, अगदी वेळेत.

नवनवीन भरतीसाठी आजच लाडुली ला भेट द्या: सरकारी नोकरीचे स्वप्न पूर्ण करायचे असेल, तर आमचे पोर्टल laduli दररोज चेक करायला विसरू नका. आम्ही केवळ नोकरीच्या जाहिराती च देत नाही, तर तुमच्या करिअरला योग्य दिशाही दाखवतो.

“नोकरीची संधी शोधताय? मग लाडुलीला विसरू नका!”

🎯 अशाच नवनवीन अपडेट्ससाठी दररोज भेट द्या!

सरकारी नोकरी, अ‍ॅडमिट कार्ड, रिझल्ट आणि महत्त्वाच्या योजनांची माहिती सर्वात आधी मिळवण्यासाठी आमच्या Laduli या अधिकृत पोर्टलला दररोज नक्की भेट द्या.